Hoe leg je uit waar Spanje ligt aan iemand die het nooit heeft gezien? Of hoe provincies zich tot elkaar verhouden, waarom industrie zich op bepaalde plaatsen ontwikkelt of hoe een stad is opgebouwd?
Voor Hans Demeulenaere zijn het geen theoretische vragen. In het omzetcentrum van Spermalie zoekt hij er dagelijks een antwoord op.
Hans zet lesmateriaal om voor blinde en slechtziende leerlingen. Kaarten, schema's, afbeeldingen en prentenboeken worden aangepast zodat leerlingen de informatie niet alleen kunnen lezen, maar ook begrijpen.
Wie denkt dat het werk vooral draait om braille of vergrotingen, onderschat wat er achter de schermen gebeurt.
"Een afbeelding kan je niet zomaar overnemen", vertelt Hans. "Je moet telkens nadenken over wat essentieel is. Wat moet een leerling kunnen voelen om de informatie te begrijpen?" "Wat voor ons logisch lijkt, is dat niet altijd voor iemand die blind is. Daar moet je voortdurend rekening mee houden."
De wereld in kaart brengen
Dat betekent vaak dat een afbeelding volledig wordt hertekend. Details verdwijnen, belangrijke elementen blijven over. Voor slechtziende leerlingen worden contrasten aangepast en afbeeldingen overzichtelijker gemaakt. Voor blinde leerlingen worden ze omgezet naar reliëftekeningen die met de vingers gelezen kunnen worden.
"Eigenlijk interpreteren we een beeld opnieuw. We vertalen het naar een vorm die toegankelijk wordt."
Een gewone atlas bijvoorbeeld, is voor veel blinde leerlingen nauwelijks bruikbaar. Daarom bouwt Hans die kaarten opnieuw op en stemt ze af op wat leerlingen volgens de leerdoelen moeten kennen.
"Plots kunnen leerlingen zich een beeld vormen van waar steden liggen, hoe provincies zich tot elkaar verhouden of waar landen zich bevinden."
Wat voor ziende leerlingen vaak vanzelfsprekend is, blijft anders abstract. Een reis naar Spanje, een rit naar Brussel of de loop van een rivier krijgt plots betekenis.
Meer dan onderwijs
De expertise van Hans reikt ondertussen verder dan de schoolmuren.
Zo werkte hij mee aan een voelbaar stadsplan van Brugge en aan aangepaste prentenboeken voor blinde en slechtziende lezers.
Daarmee draagt hij bij aan iets dat vaak vanzelfsprekend lijkt, tot het ontbreekt: de mogelijkheid om de wereld te verkennen, te begrijpen en er volwaardig deel van uit te maken.
